Begrippenlijst: AI-zichtbaarheid monitoren
Korte uitleg van de termen die je tegenkomt in CiteLyzer, in het rapport en bij andere aanbieders. Zonder jargon en zonder de aanname dat SEO je vak is. Lijkt een term vanzelfsprekend, maar wordt hij toch vaak verward, dan vind je hem waarschijnlijk hieronder.
- Wat is het verschil tussen een vermelding en een citatie?
- Wat is het sentiment van vermeldingen in AI-antwoorden?
- Wat is share of voice bij AI-zichtbaarheid?
- Wat is AI-zichtbaarheid?
- Wat is een prompt bij het monitoren van zichtbaarheid?
- Wat is een meting?
- Wat is het verschil tussen een AI-engine en een AI-model?
- Wat betekent aanwezigheid?
- Wat is de gemiddelde positie?
- Waar staan GEO en AEO voor?
Wat is het verschil tussen een vermelding en een citatie?
Een vermelding is de naam van je merk in de tekst van een AI-antwoord, zonder link. Een citatie is een link naar je domein die de AI als bron geeft. Een vermelding bouwt naamsbekendheid op, een citatie kan verkeer naar je site brengen. Veel tools noemen allebei citaties; wij tellen ze apart.
We houden ze uit elkaar omdat ze tot heel verschillende conclusies leiden. Een merk dat in tientallen antwoorden wordt genoemd maar nooit wordt geciteerd, is bekend, maar niemand klikt door naar de site. Het omgekeerde komt ook voor: een site die als bron wordt aangehaald zonder dat de bedrijfsnaam valt, levert verkeer op maar blijft niet hangen. Je ziet beide cijfers apart, en de keuze waar je aan werkt, blijft bij jou.
Wat is het sentiment van vermeldingen in AI-antwoorden?
Sentiment beschrijft HOE een AI-chat je merk neerzet zodra die het noemt. We onderscheiden drie niveaus: met overtuiging aanbevolen, genoemd zonder aanbeveling (neutraal, terloops of met kanttekeningen) en afgeraden. Daarnaast checken we apart of een antwoord het merk actief aanbeveelt of alleen noemt, want op de lijst staan is niet hetzelfde als aanbevolen worden.
Twee merken kunnen precies dezelfde aanwezigheid in de antwoorden hebben en toch in een heel andere situatie zitten: het ene merk zet de AI bovenaan en raadt de lezer aan het te kiezen, het andere noemt de AI met een waarschuwing erbij. We beoordelen alleen antwoorden waarin het merk echt voorkomt, want een antwoord zonder vermelding heeft geen houding tegenover het merk en valt niet eerlijk te scoren. Het resultaat zie je als verdeling, niet als één cijfer: hoeveel antwoorden je aanbevelen, hoeveel kanttekeningen maken, hoeveel je afraden, en aan welke groep je als eerste werkt.
Wat is AI-zichtbaarheid?
AI-zichtbaarheid is een samengestelde maat voor hoe vaak en hoe prominent je merk verschijnt in de antwoorden van AI-engines op de prompts van je klanten. Ze bestaat uit vermeldingen, citaties, aanwezigheid en gemiddelde positie. Zie het als de tegenhanger van zichtbaarheid in zoekmachines, maar dan gemeten in de antwoorden in plaats van in een lijst met links.
Het begrip dekt hetzelfde als GEO en AEO, maar zonder afkortingen: het gaat erom of een AI je bedrijf noemt en naar je linkt als een potentiële klant iets vraagt. Omdat klanten AI-antwoorden zowel in chats als in Google tegenkomen, omvat AI-zichtbaarheid beide soorten plekken en niet één enkele tool.
Wat is een prompt bij het monitoren van zichtbaarheid?
Een prompt is de vraag die je klant aan een AI-chat stelt, bijvoorbeeld “welk schoonmaakbedrijf in Utrecht raad je aan?”. Bij monitoring speelt de prompt de rol die een zoekwoord in SEO speelde: de eenheid waarvoor we resultaten meten. Jij kiest de set prompts, wij stellen ze regelmatig en slaan de antwoorden op.
Een goede set prompts klinkt als de zinnen van je klanten, niet als trefwoorden die ooit in een zoekbalk werden getypt. Mensen schrijven in een chat volledige zinnen, vaak met voorwaarden: een budget, een plaats, een branche. Hoe dichter een prompt bij een echte vraag ligt, hoe meer het resultaat zegt over wat je klant werkelijk te horen krijgt.
Wat is een meting?
Een meting is één ronde waarin we je set prompts aan de AI-engines voorleggen en vastleggen wat ze antwoordden. Elke meting is een momentopname van een bepaalde dag, en een reeks metingen wordt je trend door de tijd heen. Hoe vaak er gemeten wordt, hangt af van je plan.
AI-antwoorden kunnen verschillen, zelfs als dezelfde vraag twee keer wordt gesteld, omdat de modellen niet deterministisch zijn. Daarom zegt een reeks metingen meer dan één los resultaat. Eén dag waarop je merk niet voorkwam, betekent op zichzelf niets. Pas de trend over weken laat zien welke kant het op gaat.
Wat is het verschil tussen een AI-engine en een AI-model?
Een AI-model is de chat zelf, bijvoorbeeld ChatGPT, Gemini of Perplexity. Een AI-engine is het bredere begrip: het omvat ook de antwoorden in zoekmachines, zoals AI Overviews en AI Mode in Google, die geen chatmodellen zijn. We zeggen “engine” als de set allebei bevat, zodat duidelijk is dat het om meer gaat dan chats alleen.
Het onderscheid is praktisch, omdat de twee soorten zich anders gedragen. Bij een chat komt een klant met een vraag en blijft in het gesprek. Een AI-antwoord in Google verschijnt boven de gewone resultaten en beslecht de zaak vaak al voordat iemand op een link klikt. We meten allebei, omdat je klant nu eens hier, dan weer daar terechtkomt.
Wat betekent aanwezigheid?
Aanwezigheid is het percentage metingen waarin je merk überhaupt in het antwoord voorkwam, ongeacht de positie. Het beantwoordt de eenvoudigste vraag: kent AI mij? Een aanwezigheid van 40% betekent dat je naam in vier van de tien antwoorden viel en in zes niet.
Meestal is dit het eerste cijfer om naar te kijken. Voordat je gaat werken aan de plek waar je in de lijst staat, check je of je er überhaupt in staat. Lage aanwezigheid met een hoge gemiddelde positie betekent dat AI zelden over je praat, maar positief als het dat wel doet.
Wat is de gemiddelde positie?
De gemiddelde positie is de plek waar je merk voor het eerst in een antwoord verschijnt, gemiddeld over alle metingen waarin het überhaupt voorkwam. Dat telt, omdat een chat meestal drie tot vijf merken noemt en de klant het vaakst bij het eerste blijft hangen.
Lees hem altijd samen met de aanwezigheid, want hij wordt alleen berekend uit de antwoorden waarin je staat. Een merk dat in honderd metingen één keer wordt genoemd, maar dan wel als eerste, heeft een uitstekende gemiddelde positie en een verwaarloosbare aanwezigheid. De gemiddelde positie op zich kan dus misleiden.
Waar staan GEO en AEO voor?
GEO staat voor Generative Engine Optimization en AEO voor Answer Engine Optimization. In de praktijk betekenen ze allebei hetzelfde als AI-zichtbaarheid: zorgen dat AI-engines je bedrijf noemen en citeren. Je komt de afkortingen tegen bij bureaus en in vakartikelen; in het product houden we het bij gewone taal.
De afkortingen komen uit de SEO-wereld, waar ze handig zijn omdat ze een dienst benoemen. Een ondernemer zeggen ze niets, en daarom vermijden we ze in het dashboard en in het rapport. Biedt iemand je een “GEO-dienst” aan, dan gaat het om werk aan precies wat CiteLyzer meet.
Bekijk het voor je eigen bedrijf
Een klant vraagt AI naar een bedrijf zoals het jouwe. Sta jij in het antwoord?
Deze begrippen krijgen pas echt betekenis met je eigen data. Zie bij welke vragen je naam valt, wie er in jouw plaats wordt aanbevolen en wat je eraan kunt doen.
Eerste resultaten dezelfde dag.